تحقیق در مورد انرژی هسته ای 39 ص

لینک دانلود و خرید پایین توضیحات

دسته بندی : وورد

نوع فایل :  .doc ( قابل ویرایش و آماده پرینت )

تعداد صفحه : 40 صفحه

 قسمتی از متن .doc : 

فهرست

عنوان صفحه

مقدمه 2

انرژی هسته ای 3

اورانیوم 5

رادیواکتیویته 14

راکتورهای هسته ای 17

زباله هسته ای 22

کاربردهای انرژی هسته ای 30

بمب هسته ای 30

اورانیوم آری سلاح نه 34

اورانیوم درخدمت نابودی نسل بشر 36

نتیجه 37

منابع و مآخذ 38

مقدمه :

شناخت اورانیوم به عنوان یک منبع برای تولید الکتریسیته بیش از سه دهه است که مورد توجه فیزیک دان ها قرار گرفته است.شناسایی این ماده وکلا انرژی هسته ای تحولی عظیم در زندگی بشر به وجود آورد.

انرژی هسته ای نسبت به سوخت های فسیلی برتری هایی دارد، که سبب ارزشمندی آن می شود.از مهم ترین این مزایا می توان نداشتن آلودگی هوایی ناشی از مصرف آن را نام برد.

دراین پروژه سعی شده در حداقل زمان ،حداکثر اطلاعات را در اختیار مخاطب قرار دهیم.

انرژی هسته ای

نحوه آزاد شدن انرژی:

اگر بتوانیم هسته را به طریقی به دو تکه تقسیم کنیم، تکه ها در اثر نیروی دافعه الکتریکی خیلی سریع از هم فاصله گرفته و انرژی جنبشی فوق العاده ای پیدا می‌کنند. در کنار این تکه ها ذرات دیگری مثل نوترون و اشعه‌های گاما و بتا نیز تولیدمی‌شود. که تمامی آنهادر اثربرهم کنش ذراتبا مواد اطراف سرانجام به انرژی گرمایی تبدیل می شوند.

سوخت راکتورهای هسته ای :

 ماده‌ای که به عنوان سوخت در راکتورهای هسته‌ای مورد استفاده قرار می‌گیرد باید شکاف پذیر باشد یا به طریقی شکاف پذیر شود. اورانیوم 235 شکاف پذیر است ولی اکثر هسته‌های اورانیوم در سوخت از انواع اورانیوم 238 است. این اورانیوم بر اثر واکنشهایی که به ترتیب با تولید پرتوهای گاما و بتا به پلوتنیوم 239 تبدیل می شود پلوتونیوم هم مثل اورانیوم 235 شکافت پذیر است.میزان اورانیومی که از صخره‌ها شسته می‌شود و از طریق رودخانه‌ها به دریا حمل می‌شود، به اندازه‌ای است که می تواند 25 برابر کل مصرف برق کنونی جهان را تامین کند. با استفاده از این نوع موضوع ، بر اساس استخراج اورانیوم از آب دریاها قادر خواهند بود تمام انرژی مورد نیاز بشررا برای همیشه تامین کنند، بی آنکه قیمت برق به علت هزینه سوخت خام آن حتی به اندازه یک درصد هم افزایش یابد .

و اکنون در پایان جایی است برای تقدیر و تشکر از محضر استادان ارجمند و نیز مسئولین و مربیان دلسوز و همچنین عوامل وابسته به این پروژه.

امید است که توانسته باشیم پاسخی شایسته به زحمات گرانبهای آن بزرگواران داده باشیم.

تحقیق در مورد قالبگیری اشیاء گداخته 39 ص

لینک دانلود و خرید پایین توضیحات

دسته بندی : وورد

نوع فایل :  .doc ( قابل ویرایش و آماده پرینت )

تعداد صفحه : 39 صفحه

 قسمتی از متن .doc : 

قالبگیری اشیاء گداخته

قالبگیری مواد گداخته تکنیک قدیمی از قرن هایی می‌باشد که از شکل گیری مواد خالی از یک ماده گداخته بدست می‌آید. این فرآیند درزمان‌های قدیم توسعه مصریان و با بلیونیها برای گداختن شیشه و کهربای ذوب شده درون ظرف‌های کوچک و مجسمه‌های سفال رنگی دکوری استفاده کرده اند. به طوراساسی فرآیند از شکل گیری یک لوله هوای وارد شده و گداختن درون لوله برای کشش و بسط آن تشکیل می‌شود تا یک شی ء گداخته آزاد را درمیان یک قالب برای شکل گیری آن شی تعیین کند. طرح گداختگی پلاستیک ها به طوراساسی مشابه فرآیندی است که دربالا طرح ریزی شده، به استثنای این که مواد و تجهیزات تغییر کرده اند و به طورقابل توجه پیچیدگی بیشتری را ساخته اند.

تکنیک اساسی برای قالب ریزی گداختگی از پلاستیک ها توسعه یافته است و ممکن است به عنوان یک رشد فاربی از فرآیند اکستروژن* مورد توجه قرارگرفته باشد. درتکنیک‌های توسعه یافته اول، این از آنجایی است که یک ماشین قالب دهنده مناسب، بیشترین قطعه اساسی از تجهیزات دراین روند را دارا می‌باشد. درتکنیک‌های توسعه یافته اول به این ماشین برای تولید لوله ای که پاریسون (Parison) نامیده می‌شود نیز استفاده شده است. پاریسون داغ فوراً برروی آشکاری از کمر پایه (بخش میانی پایه بین باستون و سوپاستون) دریک قالب با گیره نگهداشته شده است، سپس هوا وارد آن می‌شود و بعد از مدتی سرما یک ظروف خالی شده از قالب بیرون انداخته می‌شود.

* اکستروژن: روزن دانی، فرآیند تولید پروفیلهای فلزی با مقطع ثابت از طریق راندن فلز گداخته به داخل روزن درقالب باراستفاده از بسته فشاردهنده.

این فرآیند اساسی درشکل 1ـ12 توصیف شده است. بعد چندین سال از اکستروژن قالب گیری مواد گداخته و بعد از وارد کردن تزریق پیچ به قالب گداخته، یک تکنیکی توسعه یافته بوده است که بدین وسیله پاریسون می‌تواند درتزریق با مزایا و محدودیت هایی قالب گیری شود.

مواد: از لحاظ تئوری هدزرین قابل ارتجاع و نرمش پذیردراثرحرارت ممکن است برای یک عملیات از قالبگیری گداختگی مواد استفاده شود. اگرچه فقط موادی که قدرت زیاد گرما و کمیت خوب کشش دردمای اکستروژن نشان می‌دهند نیز مناسب برای شکل گیری از یک پاریسون و گداختگی متوالی می‌باشند. مصالحی که این خاصیت ها را نشان می‌دهد و به طورمعمول هم زیاد استفاده شده اند شامل موارد زیر می‌باشند:

پلی اتیلن با چگالی بالا که درون بطری‌های سخت و آیتم‌های مشابه به کاررفته، پلی اتیلن با چگالی پایین که برای انعطاف پذیری بیشتر استفاده شده، پلی پراپیلین که برای دوام گرمای بالا از شیشه، سفتی و قدرت بالا به کارفته، پلی استیرین و PVC که برای هدف کلی ازمواد کاربردی از آنجایی که شفافیت مورد نیاز است نیز به کارمی رود. استال، نیلن و یونمو و استیرین، اکرلونیتریل مواد دیگری هستند که ممکن است مورد استفاده باشند، اما به دلیل هزینه و یا نقاط ذوب بالا و یا کمیت‌های دیگر آن ها به طورمناسب به عنوان اولین مواد ذکرشده تثبیت نشده اند.

فرآیندهای اکستروژن قالبگیری گداختگی:

شماری از روشهای مختلف برای اکستروژن قالب گیری گداختگی وجود دارد که از قبل توسع یافته بوده است، چنین فاکتورهایی مانند اندازه قطعات، شماره قطعات ساخته شده و بر انواع قطعاتی که بر تصمیم درباره آنچه که تکنیک به کارخواهد برد نیز تأثیرخواهد گذاشت. درهمه موارد اگرچه درماشین قالب دهنده مناسب به طوراحتمالی نسبت L/D از آن حداقل 20:1 می‌باشد، این اطمینان کامل می‌شود و درمیان پلاستیک کردن گداختگی انجام می‌شود.

بعدازرها کردن ماشین قالب دهنده مناسب، گداختن روبه پایین درمیان یک قالبی جهت داده شده است که پاریسون لوله ای را شکل می‌دهد. وظیفه قالب جهت دادن جریان ذوب به آرامی دراطراف مرکز میله فولادی بدون محوطه بدون حرکت است که خط بندی را درپاریسون یا نشانه‌های متوالی به روی ظرف گداخته نشان می‌دهد. شکل 2ـ12 یک کمر پایه با شیارهای قلبی شکل برروی هرجهت از مرکز میله فولادی رانشان می‌دهد تا هرجریان را دراطراف مرکز کمرپایه و با حداقل نشانه هایی از نقطه همگرایی تضمین کند. درتولید واقعی ماشین قالب دهنده مناسب بخشی از لوله با اتصال که درخط مستقیم هم جهت با جریان سیالی حرکت دهند نیز خواه به صورت متداوم یا متناوب درزیر طرح ریزی کرده است.

عملیات اکستروژن متداوم درزیرقالب گیری:

روش متداوم عملیات اکستروژن به طوروسیع برای تولید بطریهای کوچک از تخمین 6 اونس تا 1 گالن استفاده کرده است. همان طوری که نام نشان می‌دهد ماشین قالب دهنده مناسب، دررانش تکثیر قالب ها را برای باز کردن پاریسون، گداختگی، سردکردن و بیرون راندن به کار می‌برد. قالب ها ممکن است به روی یک چرخ عمودی و یا یک میز افقی باشند. این روش ها به خوبی برای تولید کمیت بزرگ دنبال شده است. تکنیک دیگر تاحدی درتجهیزات کم هزینه تر است، روش افزایش قالب گیری درشکل 4ـ12 نشان داده شده است.

عملیات متداوم اکستروژن می‌تواند حین به کاربردن یک قالب چند تایی متوسط سوپاپ هایی کنترل شده باشد، بنابراین قالب ها به طور متوالی جلو برده شده اند. بنابراین فقط یک قالب دریک زمان جلو برده شده است، هنگامی که قالب‌های دیگرگداختگی نیز اتفاق می‌افتد. شکل 5ـ12 این نوع از قالب چند تایی، تجهیزی حرکت چند تایی، قالبی که برای تولید سرعت بالا گرفته شده را نیز نشان می‌دهد. به طورواضح درهریک از این روشها ماده ها باید برای کنترل خوب از سرعت پیچ، سرعت چرخ یا گردونه، دنباله سوپاپ ها استفاده کنند. درهرفرآیند قالب گیری با استفاده از وارد کردن هوا، CO2 و یا مخلوطی از گازها درمیان یک کمرپایه که درون گردنه ظرف درج شده نیز همراه می‌شود.

سوزن درون پاریسون بالای محوطه گردن می‌باشد. بنابراین بدنه قطعه جایی که سوراخ خودش بسته می‌شود نیز می‌تواند بعد از اکستروژن دور از وضعیت قرارگیرد. دامنه فشارهای قالب گیری از Psi 150ـ50 می‌باشد که این بستگی به مواد و قطعه دارد. فشار بیشتری مزیتی از قالب دارد. در شکل 6ـ12 یک فرآیند به عنوان تکنیک انتقال پاریسون که یک کمر پایه درزیر قالب دارد نیز شناخته شده است. فرآیند انتقال پاریسون در فابریک کردن بطریهای بزرگ مانند قرابه 5 گالنی استفاده شده است، از آنجایی که حرکت یک قالب سنگین مانند فرآیند قالب درحال ترقی ممکن است غیر عملی باشد، از آنچه که ممکن است از تعدد فرآیند ها انتظارمی رود که آن ها می‌توانند برای تولید نوع مشابه از قطعات، یک تنوع زیاد از ماشین طراحی قابل دسترسی استفاده می‌شود.

شکل 7ـ12 و 8ـ12 یک ماشین نسبتاً کوچکی را نشان می‌دهد که می‌تواند برای تولید بطریهای ظرفیت گالن در میزانی از تقریباً 220 درهرساعت استفاده می‌کند. در شکل 9ـ12 یک ماشین بزرگتر نشان داده می‌شود که چهار رأس قالب، چهارقالب و یک چیز ثابت صحیح را نشان می‌دهد تا 720 گالن ظرف را در هرساعت تولید می‌کند. یک عملیات اکستروژن زیاد و به صورت متداوم در ماشین چرخشی میزی می‌تواند بالای 6000 تا درهرساعت تولید کند که آن در شکل 10ـ12 نشان داده شده است.

اکستروژن متداوم درقالب گیری گداختگی:

شرکت حرکت سازان پارک مجموعه سازی توس 39 ص

لینک دانلود و خرید پایین توضیحات

فرمت فایل word  و قابل ویرایش و پرینت

تعداد صفحات: 39

پارک مجموعه سازی توس، واقع در 35 کیلومتر مشهد در بزرگراه آسیایی. این پارک شامل شرکتهای رادفرمان، فروج گستر، پیشتز قطعه سناباد، و حرکت سازان بود.

شرکت حرکت سازان

فعالیت این شرکت در زمینه تولید قطعات ایمنی در صنعت خودرو بود. که فعالیت خود را تحت لیسانس شرکتهای GMB و KYOWA ژاپن از سال 1376 شروع کرده. در ابتدا این شرکت سنگ زنی چهار شاخ پیکان ، پراید و نیسان و چندی بعد سنگ زنی انواع چهار شاخ های مختلف مزدا، خاور و ماشینهای سنگین را انجام داده و پیرو آن طراحی و راه اندازی خط تولید دست کامل رابط فرمان پراید . و به موازات آن رابط فرمان خاور، رابط فرمان کامل مزدا ، و ؟ بادشان را تا الان انجام می دهد.

همانند کارخانه ها، تولیدی دیگر ، این شرکت شامل ؟ انبار ، تعین کیفیت، کنترل کیفیت، طراحی و مهندسی ،؟؟؟و نگهداری و تعمیرات) بوده

2) خط ماشینکاری

این خط شامل قسمتهایی مربوط به دستگاهها، سنگ زنی، فرزکاری، تراشکاری، جوشکاری، خان کشی، رولینگ (دنده زنی) پرسهای مربوط به مونتاژ بوده که به توضیحات در ذیل می پردازیم.

قسمت اول: سنگ زنی

سنگ زنی و صیقلی کردن قطعات عبارت است از تراش و براده برداری از فلزات ، توسط چرخ سنباده دواری که به عنوان ابزار براده برداری استفاده می شود. شنگ زنی مانند ، فرزکاری، سوراخکاری ، تراشکاری یک عمل براده برداری است. در سنگ زنی به جای یک یا چند لبه، از ابزار ساینده ای با هزاران لبه برنده استفاده می شود. در حقیقت سنگ سنباده مانند یک تیغه فرز عمل می کند که دانه های سنگ به جای لبه های برنده تیغه فرز می باشد.

هر دانه سایند یم براده کوچک از قطعه کار برداشته و موجب صاف و پرداخت شدن قطعه می گردد. در حالی که تیغه فرز ، مته ، قلم ترش باید از جنس قطعکاری سخت تر باشند. در سنگهای سنباده ، دانه های سنگ را می توان نرم تر از جنس قطعه کار در نظر گرفتزیرا عامل سرعت نقش به سزایی در زدودن براده های قطعه کار دارد مانند یک گلوله سربی که می تواند در اثر سرعت مخرب باشد.

دستگاه کف تراش:

این دستگاه جهت قسمت تحتانی چهار شاخ (کف چهار شاخ) که داخل کاپ قرار می گیرد. بکار رفته. این دستگاه دارای دو سنگ بوده و کف سنگها دارای ؟ داخل خود سنگ بوده که توسط آن به محور ماشین پیچ شده و دو سنگ بطور موازی روبروی هم قرار می گیرند و قطعه کار بین دو کف سنگ رفته در هر مرحله، فقط یک چهر شاخ سنگ زنی می شود که توسط یک گیره هیدرولیک به داخل بین دو سنگ برده شده و بر می گردد.

در دو طرف دستگاه و هر سنگ روی سوپری سوار بوده که دارای تقسیمات 01/0 بوده پانل کنترل دستگاه شامل کلیدها به کنترل دستی اتوماتیک بود.

دخالت دستی شامل کلیدهای روشن و خاموش سنگها، روشن و خاموش پمپ هیدرولیک، روشن و خاموش پمپ آب و صابون ، بستن و باز کردن گیده بوده.

عواملی را روی دقت قطعات بعد سنگ زنی تأثیر گذار بوده شامل صاف بودن و افقی بودن کف ؟ تقارن دو طرف سنگ زنی شده، فاصله بین دو سر چهار شاخ

برای کنترل چهار شاخ در دو طرف فیکسچری وجود داشته که تقارن دو طرف را بروی ؟ شکل آن در زیر آمده برای کنترل فاصله بین دو سر چهار شاخ باید از میکرومتر استفاده گردد اگر عیب عدم تقارن بوجود آید باعث می شود یک طرف کاپ بیشتر از طرف دیگر سائیده شود و فشار بیشتری روی یک طرف وارد اید.

دستگاه سنگ ؟

موارد استفاده این دستگاه در تولید انبوه یا سری سازی بوده. همانطور که می دانید این دستگاه به دلیل عدم نیاز به مرغک به سنترلس معروف بوده، این دستگاه دارای دو سنگ بوده ، ؟ سنگ تنظیم کننده و دیگری سنگ ساینده. جهت چرخش دو سنگ هم جهت بوده و سرعت سنگ ساینده نسبت به سنگ تنظیم کننده خیلی بالاتر می باشد. و قطعه کار بین دو سنگ قرار می گیرد. فشاری که توسط سنگ سنباده ساینده و سنگ سنباده تنظیم کننده به قطعه کار اعمال می گردد. باعث دوران قطعه کار شده و عمل سنگ زنی روی سطح دوار آن انجام می گیرد. هنگام عمل سنگ زنی به قطعه کار روی تیغه تکیه گاه ، که بین دو سنگ مستقر شده قرار می گیرد، و سنگ سنباده ساینده عمل باربرداری و سنگ تنظیم کننده عمل بار دهی را انجام می دهد.

از این دستگاه جهت سنگ زنی قطعاتی که دارای قطر ثابت در طول خود هستند استفاده می گردد. بدین صورت که سنگ تنظیم کننده ، تحت زاویه خاصی قرار گرفته و همین زاویه باعث به داخل کشیدن قطعات از یک طرف شده و از طرف دیگر قطعه بیرون می افتد قطعاتی از قبیل میله خام جهت ساخت مته، تیغه فرز و ....

البته کار این ماشین منحصر بدین قطعات نبوده بلکه قطعاتی که دارای ؟؟ برآمدگی در طول خود هستند و فقط نیاز به سنگ زنی قسمتی از طول خود را دارند را با تعبیه فیکسچر خاص می شود سنگ زنی کرد.

در این شرکت برای سنگ زنی چهار شاخ ها، آنها را روی گیره قرار داده پس گیره به یک جک هیدرولیک وصل بوده، قطعه را پایین برده و بعد از اتمام سنگ زنی قطعه را بالا می آورد شکل روبرو.

دستگاه سنگ زنی چهار شاخ مجموعاً چهار سنگ داشته ، دو سنگ سائیده ، دو سنگ تنظیم کننده که بین هر جفت سنگها بسته به نوع چهار شاخ فاصله ای وجود داشته که گیره و چهار شاخ بین این دو قرار می گیرد و عملیات سنگ زنی انجام می شود.

در سنگ زنی چهار شاخ، پارامترهای کنترلی عبارت اند از گرد بودن (یکسان بودن فاصله تمام نقاط از یک نقطه به نام مرکز) توسط فیکسچر مربوط به خود، استوانه ای بودن (تمام نقاط در یک طول مشخص دارای قطر یکسان باشند) توسط میکرومتر ، صافی سطح مناسب توسط دستگاه ؟.

در شکل روبرو ، فیکسچر مربوط به کنترل گرده کشیده شده.

برخی عیوب که ممکن است در قطعه ایجاد شود همراه با علت آن در زیر آمده است.

نوع عیب

علت

رفع عیب

قطر یک طرف چهار شاخ از طرف دیگر بیشتر است

تحت زاویه قرار گرفتن سنگ تنظیم کننده

پشت دستگاه دو پیچ برای تنظیم زاویه وجود داشته، طرفی را که قطر بیشتری داشته را کمی شل کرده و طرفی که قطر کمتر دارد را باید سفت کرد.

قطعه در دو طرف خود دارای قطرهای مختلف در طول مشخص است (عدم استوانه ای بودن)

کندی سنگ ساینده یا فرم دار شدن سنگ تنظیم کننده

الماس زدن سنگ ساینده و سنگ تکیه گاه

قطعه کاملاً گرد نیست (قطعه منشوری می شود)

پیشانی سنگ تنظیم کننده صاف نیست، لنگی سنگ تکیه گاه لنگی یاتاقان ،

کار 39 ص

لینک دانلود و خرید پایین توضیحات

فرمت فایل word  و قابل ویرایش و پرینت

تعداد صفحات: 59

فصل اول: نگرشهایی در مورد کار

نگرشهای فلسفی و اجتماعی به کار و مسائل آن

کار برای اکثریت انسانها عمدده‌ترین فعالیت زندگی را تشکیل و کار به زندگی انسانها معنی می‌بخشد و اهمیت آن بیش از یک فعالیت برای بدست آوردن درآمد و ادامه زندگی است کار، انسان را در عرصه زندگی کامروا و با به عکس ناکامی می‌کشد. هر چند که بسیاری از مردم برای خود کار می‌کنند ولی در عین حال عده کثیری برای دیگران کار می‌کنند و از طریق فروش نیروی کار خود امرار معاش می‌نمایند.

معمای آزادی و اجبار

هرچند کارفرما به انسان این آزادی را می‌دهد که از زندگی و دنیای موجود استفاده بیشتری ببرد اما محدودیتهایی را نیز برای او و آزادی او در پی دارد.

معمای فراهمی

انسان امروز از دنیای در دسترس استفاده می‌کند و از زندگی خود بهره می‌گیرد. هر چند دنیای او فراهم‌تر می‌گردد او نیز درمی‌یابد در دسترس‌تر و فراهم‌تر باشد. فراهم بودن او دنیای او را می‌سازد.

معمای فقر و غنای کار

انسانی که کار بیشتری انجام می‌دهد توانایی آن را خواهد یافت که زندگی بهتری برای خود و افراد وابسته‌اش پدید آورد.

مفهوم کار در نگرشهای نو

نگرش غالب امروز ما بر این دلالت دارد که انسان بگونه‌ای خلاق و آزدانه هستی و ارزش انسانی خود را در حیات مولد خود جستجو می‌کند.

کاربه معنای وسیع کلمه WORK در نگرشها غربی با مفهوم کار یدی متفاوت بوده است.

فصل دوم: نظام ارزش کار در اسلام

ارزش

ارزش ما” ارج” هم ریشه می‌باشد و به معنی حالت حاصل از ارح گذاشتن است. انسان به بعضی چیزها ارج می‌نهد و به آنها اهمیت می‌دهد که البته آن چیزها باید هم به حال او نافع و مفید باشند و هم بتواند آنها را در مالکیت خود درآورد.

آیا کار در اسلام دارای ارزش ذاتی است؟

سؤالی که مطرح می‌شود این است که آیا کار ارزش ذاتی دارد و صرف‌نظر از هر قراردادی ارزش آن مساوی است با مقدار معین کارگر یا مبلغی پول معرف ارزش ذاتی آن است.

بطور کلی اجتماع تقاضای مقدار معینی کار دارد که این مقدار کار را تعدادی کارگر انجام

تحقیق در مورد ابونصر فارابی 39 ص

لینک دانلود و خرید پایین توضیحات

دسته بندی : وورد

نوع فایل :  .doc ( قابل ویرایش و آماده پرینت )

تعداد صفحه : 39 صفحه

 قسمتی از متن .doc : 

ابونصر فارابی‌ (ارسطوی‌ دوم)

زندگی‌ نامه(1)

-1-1 پس‌ از روزگار ترجمه‌ی‌ آثار یونانی‌ به‌ زبان‌ تازی، نخستین‌ حکیم‌ و فیلسوف‌ جامع‌ ایرانی‌ بدون‌ هیچ‌ تردیدی‌ فارابی‌ است.

‌ابونصر محمدبن‌ طرخان‌ بن‌ اوزلغ‌ فارابی، که‌ او را فیلسوف‌ المسلمین‌ نام‌ داده‌اند، بی‌شک‌ یکی‌ از بزرگ‌ترین‌ فیلسوفان‌ اسلام‌ و یکی‌ از نوابغ‌ ایران‌ است.

‌در نام‌ و اصل‌ و نسب‌ و منشأ او میان‌ عالمان‌ رجال‌ اختلاف‌ است. ابن‌ الندیم‌ در: الفهرست، و شهر زوری‌ در: تاریخ‌ الحکمأ، و ابن‌ ابی‌ اصیبعه‌ در: طبقات‌ الأطبأ نسبت‌ او را فارسی‌ می‌دانند و برخی‌ از دانشمندان‌ روزگار ما هم‌ بر این‌ عقیده‌اند.

-2-1 ما از روزگار زندگی‌ و جریان‌ حیات‌ فارابی‌ چیز زیادی‌ نمی‌دانیم‌ و نیز به‌ طور قطع‌ و یقین‌ نمی‌دانیم‌ که‌ سیر تحصیل‌ و کسب‌ دانش‌ و بینش‌ او به‌ چه‌ نحوی‌ بوده‌ است.

‌گفته‌اند که‌ پدر فارابی‌ «امیر لشکر» بوده‌ و اصل‌ او پارسی، و خود فارابی‌ در وسیع‌ یکی‌ از دیه‌های‌ فاراب‌ ماورأالنهر متولد شده‌ است.(2)

‌فارابی‌ یک‌ بار به‌ قصد تحصیل‌ از ماورأالنهر به‌ بغداد آمد و بیشتر علوم‌ را در همان‌ جا فرا گرفت. و در عربیت‌ ورزیده‌ شد، در حران‌ به‌ حلقه‌ی‌ درس‌ معلمی‌ نصرانی‌ در آمد به‌ نام‌ یوحنابن‌ جیلان(3) و پیش‌ همو و شاید گروهی‌ دیگر از ترسایان‌ مجموعه‌های‌ ثلاثی‌ ورباعی(4) را فرا گرفت. فارابی‌ بار دیگر به‌ بغداد باز آمد و به‌ خواندن‌ کتابهای‌ ارسطو و تأملات‌ فلسفی‌ خویش‌ پرداخت‌ و بیشتر کتابهای‌ ارسطو را به‌ دقت‌ خواند و در وقوف‌ و آگاهی‌ به‌ دقایق‌ آن‌ کتب‌ مهارت‌ یافت‌ و سپس‌ به‌ خواندن‌ کتاب‌ «نفس» ارسطو آغاز کرد و آن‌ را به‌ کرات‌ خواند، چنان‌ که‌ در آخر کتاب‌ نفس‌ ارسطو، مکتوبی‌ از او یافتند که‌ نوشته‌ بود «انی‌ قرأت‌ هذا الکتاب‌ مأئه‌ مرة- من‌ این‌ کتاب‌ را صد بار خواندم.(5) »

‌و هم‌ از او نقل‌ شده‌ است‌ که‌ من‌ کتاب‌ سماع‌ طبیعی‌ ارسطو را چهل‌ بار خواندم‌ و باز هم‌ بدان‌ نیازمندم(6).

‌ ارسطوی‌ ثانی‌

-3-1 فیلسوف‌ ما چندان‌ در تفسیر و شرح‌ و دقت‌ در معانی‌ افکار ارسطو تبحر یافت‌ که‌ به‌ قول‌ قرطبی‌ در طبقات‌ الحکمأ، «مشکلات‌ آن‌ را حل‌ و اسرار آن‌ را کشف‌ کرد و آنها را در کتابهای‌ صحیح‌ عبارت، لطیف‌ اشارت‌ تدوین‌ کرد و آنچه‌ را که‌ الکندی(7) و دیگران‌ در صناعت‌ تحلیل‌ و شیوه‌های‌ تعلیم‌ از آنها غفلت‌ کرده‌ بودند بیان‌ کرد و آن‌گاه‌ در کتابی‌ به‌ نام‌ احصأالعلوم‌ آنها را تعداد کرد و تعاریف‌ و اغراض‌ آنها را به‌ دست‌ داد، به‌ طوری‌ که‌ طالبان‌ علم‌ همواره‌ از نظر و دقت‌ و طلب‌ راهنمایی‌ از آن‌ بی‌نیاز نیستند.»(8)

‌این‌ امور باعث‌ شد که‌ فارابی‌ را معلم‌ الثانی‌ یا ارسطوی‌ دوم(9) لقب‌ دادند. حاجی‌ خلیفه‌ از حاشیه‌ی‌ مطالع‌ نقل‌ کرده‌ است‌ که: «مترجمان‌ مأمون‌ از کتابهای‌ یونان‌ ترجمه‌های‌ مخلوطی‌ انجام‌ داده‌ بودند که‌ ترجمه‌ی‌ یکی‌ با ترجمه‌ی‌ دیگری‌ توافق‌ نداشت، و این‌ ترجمه‌ها همچنان‌ بدون‌ تحریر و شرح‌ و پیرایش‌ مانده‌ بود؛ بلکه‌ نزدیک‌ بود که‌ از میان‌ برود، تا اینکه‌ حکیم‌ فارابی‌ به‌ وجود آمد؛ آن‌ گاه‌ پادشاه‌ زمان‌ او یعنی: منصور بن‌ نوح‌ السامانی‌ از او خواست‌ که‌ این‌ ترجمه‌ها را گرد آورد و از میان‌ آنها ترجمه‌ی‌ ملحض‌ و مهذب‌ و پیراسته‌یی‌ که‌ مطابق‌ حکمت‌ باشد بپردازد. فارابی‌ این‌ دعوت‌ را پذیرفت، و چنان‌ که‌ او خواسته‌ بود کرد، و کتاب‌ خویش‌ را تعلیم‌ ثانی‌ نام‌ نهاد، و از این‌ رو او را معلم‌ ثانی‌ لقب‌ دادند. و این‌ کتاب‌ همچنان‌ به‌ صورت‌ مسوده‌ در خزانه‌ منصور مانده‌ بود تا اینکه‌ ابن‌سینا بر آن‌ اطلاع‌ یافت‌ و از خلاصه‌ی‌ آن‌ کتاب‌ «شفا» را ساخت. و از بیشتر جاهای‌ شفا فهمیده‌ می‌شود که‌ خلاصه‌ی‌ تعلیم‌ ثانی‌ است.»(10)

َ‌ نظرابن‌ خلدون‌ درباره‌ فارابی‌

-4-1 این‌ قول‌ را که‌ حاجی‌ نقل‌ کرده‌ است‌ و از چند نظر قابل‌ تردید و تأمل‌ است‌ فقط‌ برای‌ مزید اطلاع‌ نقل‌ کردیم‌ و الا درباره‌ علت‌ ملقب‌شدن‌ فارابی‌ به‌ معلم‌ ثانی‌ قول‌ معقول‌ و صحیح‌ آن‌ است‌ که‌ ابن‌ خلدون‌ گفته‌ است:

«ارسطو را معلم‌ اول‌ بدین‌ جهت‌ گفته‌اند که‌ او آنچه‌ از مباحث‌ و مسائل‌ منطق‌ متفرق‌ و پراگنده‌ بود جمع‌ کرد و در تهذیب‌ آنها کوشید و بنای‌ آن‌ را استوار کرد و اول‌ علوم‌ حکیمه‌ و فاتحه‌ی‌ آنها قرار داد، و به‌ سبب‌ آنکه‌ فارابی‌ در این‌ راه‌ کوشید و تمام‌ آن‌ مسائل‌ را از ترجمه‌های‌ پراگنده‌ و مشوش‌ گرد آورد و در کتابی‌ خلاصه‌ کرد او را شبیه‌ ارسطو کرد و از این‌ رو او را معلم‌ ثانی‌ لقب‌ دادند.»(11)

َ‌ تو داناتری‌ یا ارسطو؟

-5-1 گویا فارابی‌ به‌ ارزش‌ کار خود واقف‌ بوده‌ است‌ که‌ وقتی‌ از او پرسیدند: «آیا تو داناتری‌ یا ارسطو؟» در جواب‌ گفت: «اگر من‌ در زمان‌ او بودم‌ البته‌ بزرگ‌ترین‌ شاگرد او بودم.»(12)

َ‌ فارابی‌ موسیقیدان‌

-6-1 چون‌ فارابی‌ روزگاری‌ در بغداد زیست‌ و در آموختن‌ فلسفه‌ تا سر حد کمال‌ کوشید و بر رموز و دقایق‌ این‌ علم‌ آگاهی‌ یافت‌ از بغداد به‌ حلب‌ رفت، و شک‌ نیست‌ که‌ یکی‌ از علل‌ کوچ‌ او اضطرابات‌ سیاسی‌ بود که‌ در بغداد به‌ هم‌ رسیده‌ بود.(13) امیر حلب‌ در این‌ روزگار سیف‌ الدوله‌ حمدان‌ بود. آورده‌اند که‌ چون‌ ابونصر فارابی‌ به‌ مجلس‌ سیف‌الدوله‌ در آمد- و آن‌ مجلس، مجمع‌ فضلأ در همه‌ی‌ معارف‌ بود او را به‌ خدمت‌ سیف‌الدوله‌ در آورده‌اند در حالی‌ که‌ لباس‌ ترکان‌ پوشیده‌ بود، و او همیشه‌ این‌ لباس‌ را می‌پوشید، سیف‌الدوله‌ او را گفت: بنشین. فارابی‌ گفت: کجا بنشینم؛ اینجا که‌ منم‌ یا آنجا که‌ تویی؟! سیف‌الدوله‌ گفت: آنجا که‌ تویی. پس‌ فارابی‌ از روی‌ شانه‌های‌ مردم‌ به‌ گذشت‌ و خود را به‌ مسند سیف‌الدوله‌ رسانید.

‌سیف‌ الدوله‌ را بندگان‌ خاصی‌ بود که‌ با آنها به‌ زبان‌ ویژه‌یی‌ سخن‌ گفتی‌ و کم‌ کسی‌ آن‌ را شناختی؛ با آن‌ زبان‌ به‌ حاجبان‌ گفت: «این‌ شیخ‌ ادب‌ فرو گذاشت، من‌ از او مطالبی‌ بپرسم، اگر نتواند همه‌ را پاسخ‌ دهد او را بیرون‌ کنید یا بسوزانیدش!» ابونصر به‌ آن‌ زبان‌ ویژه‌ی‌ پادشاه‌ گفت: «یا امیر، صبر کن‌ که‌ کارها همه‌ به‌ عواقب‌ آن‌ وابسته‌ است.» سیف‌الدوله‌ شگفت‌ ماند. پرسید: آیا تو این‌ زبان‌ را می‌دانی؟ گفت: آری، من‌ هفتاد زبان‌ می‌دانم. آن‌ گاه‌ با عالمان‌ حاضر در مجلس‌ به‌ سخن‌ پرداخت، و در همه‌ی‌ فنون‌ سخن‌ او برتر و بهتر بود سخن‌ دیگران‌ فروتر، تا جملگی‌ فروماندند و خواستند تا تقریرات‌ او بنویسند؛ سیف‌الدوله‌ آنها را از آن‌ کار منصرف‌ کرد و با ابونصر خلوت‌ کرد و او را گفت:

-آیا چیزی‌ می‌خوری؟

- ابونصر: نه‌

- آیا چیزی‌ می‌نوشی؟

- ابونصر: نه‌

- سیف‌الدوله: می‌خواهی‌ که‌ چیزی‌ بشنوی؟

- ابونصر: آری‌

‌پس‌ سیف‌الدوله‌ به‌ احضار خنیاگران‌ دستور داد. تمام‌ کسانی‌ که‌ در این‌ فن‌ ماهر بودند با انواع‌ آلات‌ موسیقی‌ حاضر آمدند. هیچ‌ یک‌ از آنها چیزی‌ ننواخت‌ مگر اینکه‌ فارابی‌ بر او عیب‌ گرفت‌ و گفت: خطا کردی!(14)

‌سیف‌الدوله‌ گفت: در این‌ صنعت‌ هم‌ چیزی‌ می‌دانی؟

‌ابونصر: آری‌ دانم‌ و نیکو دانم!

‌آن‌ گاه‌ از میان‌ خویش‌ کیسه‌یی‌ بیرون‌ کرد و باز کرد و از آن‌ چوبهایی‌ به‌ در آورد و آنها را ترکیب‌ کرد و بنواخت. حاضران‌ مجلس‌ همه‌ بخندیدند؛ ابونصر آن‌ را باز گشاد و این‌ بار به‌ طرزی‌ دیگر ترکیب‌ کرد و بنواخت، همه‌ی‌ حاضران‌ بگریستند؛ فارابی‌ بار دیگر آن‌ را بگشود و ترکیب‌ آن‌ را تغییر داد و به‌ گونه‌یی‌ دیگر بنواخت؛ این‌ بار همه‌ی‌ مجلسیان‌ به‌ خواب‌ رفتند. فارابی‌ آنها را خوابیده‌ گذاشت‌ و بیرون‌ آمد. گفته‌اند: آلتی‌ که‌ قانون‌ نامیده‌ می‌شود از ساخته‌های‌ اوست(15).

‌شک‌ نیست‌ که‌ این‌ سخن‌ به‌ داستان‌ و افسانه‌ بیشتر می‌ماند تا به‌ واقعیت، ولیکن‌ چون‌ گاه‌گاه‌ آوردن‌ داستان‌ در ضمن‌ تحقیق‌ خالی‌ از فایده‌ نیست‌ به‌ نقل‌ این‌ داستان‌ مبادرت‌ کردیم.

َ‌ فارابی؛ تنها و فکور

-7-1 فارابی‌ پیوسته‌ تنها بود و با مردم‌ معاشرت‌ نمی‌کرد و آن‌ زمان‌ هم‌ که‌ در بغداد و دمشق‌ بود یا در کنار جویباران‌ و یا در دامن‌ کوهساران‌ و بوستانها زندگی‌ می‌کرد.(16) و